BIM không phải là phần mềm vẽ 3D: chủ đầu tư được gì khi yêu cầu mô hình phối hợp?

Khi nghe đến BIM (Building Information Modeling – mô hình thông tin công trình), nhiều chủ đầu tư hình dung một phối cảnh 3D đẹp mắt. Hình ảnh đó chỉ là phần nổi. Bản chất của BIM là một cơ sở dữ liệu công trình, trong đó mỗi bức tường, cột, ống gió đều mang thông tin: kích thước, vật liệu, khối lượng, vị trí, thời điểm thi công.

1. Phát hiện xung đột trước khi đổ bê tông

Trong thiết kế truyền thống, kiến trúc, kết cấu và cơ điện thường làm việc trên các bộ bản vẽ riêng. Xung đột — ống thoát nước đi xuyên dầm, máng cáp chạm trần, cửa mở vào cột — chỉ lộ ra khi thi công. Khi đó, mỗi lần sửa là một lần đục phá, chờ đợi và phát sinh chi phí.

Với mô hình phối hợp, các bộ môn được ghép chung và kiểm tra va chạm tự động. Những xung đột được xử lý trên màn hình, ở giai đoạn mà chi phí sửa gần như bằng không.

2. Khối lượng bám sát thiết kế

Bảng khối lượng được xuất trực tiếp từ mô hình. Khi thiết kế thay đổi, khối lượng thay đổi theo. Chủ đầu tư có cơ sở để kiểm tra dự toán và thanh toán thay vì chỉ dựa vào bóc tách thủ công.

3. Tiến độ có hình ảnh

Khi gắn tiến độ vào mô hình (thường gọi là 4D), chủ đầu tư nhìn thấy công trình “mọc lên” theo từng tuần. Những điểm nghẽn — hai đội thi công cùng cần một mặt bằng, cẩu tháp không với tới vị trí — được nhận ra từ trước.

Khi nào nên yêu cầu BIM?

Không phải công trình nào cũng cần mô hình chi tiết ở mức cao nhất. Với nhà ở nhỏ, mô hình kiến trúc – kết cấu cơ bản đã đủ hữu ích. Với văn phòng, nhà xưởng, công trình có hệ thống cơ điện dày đặc, mô hình phối hợp gần như luôn tiết kiệm nhiều hơn chi phí bỏ ra.

Câu hỏi nên đặt cho đơn vị thiết kế: “Mô hình của anh chị phát hiện được bao nhiêu xung đột, và chúng được xử lý thế nào?”